AI en branding

Column van Wendy Bekkers

Wat AI oplevert en wat het kan kosten.

Mijn vak is veranderd door de komst van AI. En eerlijk gezegd zie ik zowel positieve ontwikkelingen als problemen.

Ik maak zelf ook gebruik van AI. Vooral voor praktische werkzaamheden die voorheen veel tijd kostten en nu in een fractie daarvan gedaan kunnen worden. Een verademing, want daardoor blijft er meer tijd over voor het creatieve werk. Maar als grafisch ontwerper kijk ik soms ook met verbazing naar wat er allemaal voorbijkomt. Ineens lijkt iedereen grafisch ontwerper te zijn geworden. Logo’s, huisstijlen, flyers, posters, advertenties. Het wordt allemaal in een paar minuten gemaakt, en de hoeveelheid ontwerpen met dezelfde herkenbare AI-uitstraling is enorm. Persoonlijk vind ik dat een groot deel daarvan weinig met grafisch ontwerp te maken heeft.

Wat ik interessant vind, is dat AI ons niet alleen werk uit handen neemt, maar ons als creatief bureau ook nieuwe opdrachten oplevert. En niet altijd op de manier die je zou verwachten.

Een logo zonder bruikbare bestanden – Zo kregen we ineens opvallend veel aanvragen van klanten die zelf een logo hadden gemaakt. Of wij daar even goede bestanden van konden maken. Want op het scherm zag het er allemaal prima uit, maar bij het drukwerk ging het mis. De kleuren klopten niet, er waren geen vectorbestanden en vaak bleek het logo technisch niet bruikbaar. Aan ons de vraag om het logo opnieuw op te bouwen en een professioneel logopakket aan te leveren. Op zich prima business, maar we zijn daar inmiddels mee gestopt. We zien onszelf als grafisch ontwerpers en niet als een bedrijf dat matige logo’s namaakt. Dat klinkt misschien wat star, maar ik wil graag iets creatiefs toevoegen met mijn vak.

Een gratis logo met dure gevolgen – Een ander voorbeeld was een nieuwe klant die zelf een logo had gemaakt met AI. Totdat bleek dat dit wel erg veel leek op het logo van een ander bedrijf, nota bene in dezelfde branche. Dat bedrijf ondernam juridische stappen en er moest een advocaat worden ingeschakeld. Uiteindelijk moest er een nieuw, onderscheidend logo worden ontworpen, met aandacht voor merkregistratie. Een hoop gedoe, tijdverlies en extra kosten. De besparing op een professioneel ontworpen logo pakte behoorlijk duur uit.

Een mooie huisstijl, maar niet in de praktijk – Ook zien we regelmatig klanten die zelf met AI een complete huisstijl hebben gemaakt. Op het eerste gezicht ziet het er vaak best gelikt uit. Mooie presentaties, aantrekkelijke kleuren en een professioneel ogend geheel. Maar zodra je ermee gaat werken, komen de beperkingen naar boven. Kleuren die in drukwerk heel anders uitpakken, details die niet goed zijn uitgewerkt en een huisstijl die in de praktijk toch niet zo bruikbaar blijkt. Bij diverse klanten hebben we het logo een restyle gegeven, een passende huisstijl ontwikkeld en vervolgens alle grafische uitingen verzorgd. Het resultaat was een mooie, consistente branding en een tevreden klant. Maar die was inmiddels wel twee keer geld kwijt.

Eén bedrijf, verschillende logo’s – Bij een andere klant zagen we weer iets anders. Die had niet alleen zelf een logo met AI gemaakt, maar ook het grafisch ontwerp voor al het drukwerk verzorgd. Alleen zag het logo er op vrijwel iedere uiting anders uit. Het beeldmerk wisselde, lettertypes veranderden en de kleuren en verhoudingen verschilden. Iedere uiting zag er afzonderlijk misschien aardig uit, maar samen vormden ze geen herkenbaar merk. Ook hier hebben we het logo opnieuw vormgegeven, een consistente huisstijl ontwikkeld en de grafische communicatie verzorgd. Opnieuw een goed eindresultaat, maar ook hier was de eerste ronde weggegooid werk.

Veel woorden, weinig boodschap – Bij teksten zien we hetzelfde gebeuren. Een klant maakte zelf teksten met behulp van AI. Op het eerste gezicht prima teksten. Ze liepen lekker, klonken professioneel en waren grammaticaal keurig. Maar als je echt ging lezen, bleek dezelfde boodschap er drie keer in andere woorden te staan. De belangrijkste boodschap kwam niet over en commercieel gezien miste een duidelijke call to action. En daarmee mis je kansen. Want communiceren is meer dan woorden achter elkaar zetten. Je moet weten wat je wilt vertellen, voor wie de boodschap bedoeld is en vooral waarom.

De techniek maakt het ontzettend makkelijk om iets te produceren. Maar iets produceren is nog niet hetzelfde als iets goed ontwerpen, schrijven of communiceren. Een aantrekkelijk plaatje is nog geen sterke merkidentiteit. Een mooi lopende tekst is nog geen overtuigende boodschap. En een logo is pas echt goed als het onderscheidend, herkenbaar en technisch bruikbaar is. Ik ben overtuigd van de kracht van AI en gebruik het zelf. Vooral om praktische taken te versnellen, mogelijkheden te onderzoeken en efficiënter te werken. Maar ik zie het als een hulpmiddel, niet als vervanging van mijn eigen kennis, creativiteit en kritische blik.

Want om een goed resultaat te kunnen beoordelen, moet je begrijpen wat je aan het doen bent. Je moet weten welke vragen je moet stellen, waar je op moet letten en wanneer iets simpelweg niet goed genoeg is. Iets kunnen maken betekent nog niet dat je weet wat je aan het maken bent.

AI werkt fantastisch. ALS je weet wat je doet.